Wordt 2013 het jaar van On Demand?

In mijn analyse gaf ik aan dat ik verwachtte dat Video on Demand inderdaad zou doorbreken in 2012. Er is inderdaad een grote sprong gemaakt, maar ik denk niet dat we kunnen spreken van de revolutie die ik had verwacht.

Toen ik het artikel schreef bood nog geen van de aanbieders een oplossing om video op een resolutie van 1080p te tonen. Apple heeft in het voorjaar de AppleTV 3 geïntroduceerd die in staat was om 1080p af te spelen en de nieuwe videofilms die via de iTunes Store aangeboden worden, worden ook in deze resolutie aangeboden. De andere aanbieders lijken op dit moment nog steeds alleen nog maar 720p te ondersteunen. Op het moment dat Video on Demand DVD of BluRay moet gaan vervangen, dan zal de kwaliteit beter moeten worden. Zeker op het moment dat je de film gaat kopen, maar daar over later meer. Een belangrijke nieuwe speler is Ximon. Deze aanbieder bestaat al enkele jaren, maar heeft door de introductie van de iPad App en ondersteuning op enkele Smart TVs een belangrijke stap gezet. In vergelijking tot de analyse aan het begin van afgelopen jaar zijn er enkele platformen bijgekomen voor Videoland On Demand en Pathé Thuis.

Schermafbeelding 2013-02-02 om 15.35.21

Zoals hierboven aangegeven blijft het ondersteunen van 1080p een probleem. Aanbieders zoals UPC, Ziggo, Pathé Thuis en Veamer zijn hier nog steeds niet duidelijk in.

Schermafbeelding 2013-02-02 om 15.35.42

Op het gebied van betaalwijzes is verder weinig veranderd. Een positieve voetnoot hierbij is dat Ximon korting geeft bij het aanschaffen van een tegoed. Je krijgt tot 30% korting bij het aanschaffen van een huurtegoed.

Schermafbeelding 2013-02-02 om 15.36.42

Huurprijzen zijn ongeveer gelijk gebleven. Voor Ximon geldt echter dat er een betrekkelijk klein aanbod is voor HD films op dit moment. Er zit geen prijsdifferentiatie in SD en HD films bij deze aanbieder. Positief is het wel het Ximon Plus abonnement waarbij voor een bedrag van €9,50 onbeperkt naar films en televisieseries uit een aanbod van 2700 titels gekozen kan worden.

Schermafbeelding 2013-02-02 om 15.38.09

Kopen lijkt een beetje uit de gratie te gaan. Zeker op het moment dat de abonnementsmodellen zoals door Ximon geboden worden, ook navolging krijgen bij andere aanbieders.

Schermafbeelding 2013-02-02 om 15.38.40


Het aanbod van films is afgelopen jaar dus wel verbeterd. Het aantal films dat aangeboden wordt is gegroeid bij alle aanbieders. Geen van de aanbieders heeft op dit moment echter een aanbod dat een videotheek van 5 jaar terug overtreft. Verder worden veel films slechts voor een beperkte periode aangeboden. Deze periode is niet altijd duidelijk weergegeven. Ziggo is hier wel duidelijk over door op de website deze periode aan te geven. Het is verder ook duidelijk dat de prijzen nauwelijks gewijzigd worden. Voor de verhuur van films is dat wellicht niet zo’n probleem, maar de prijs van een koopfilm kan nu niet concurreren met de prijs zoals die bij de Free Record Shop wordt gevraagd voor een film die 6 maanden oud is. Dit aanbod kan het komend jaar nog wel eens een probleem gaan worden. Zaken zoals de Free Record Shop en de Mediamarkt hebben afgelopen jaar het winkeloppervlak voor de verkoop van DVDs en BluRays drastisch teruggebracht. In de praktijk betekent dit dat een film veel sneller in de koopjesbakken verdwijnt. Dat lijkt voor de consument een goede zaak, maar het gevolg is ook dat het moeilijker wordt om een minder populaire film die twee jaar oud is te kopen. Het gevolg is dat vooral art house films moeilijker te verkrijgen zijn. Datzelfde effect zie je ook optreden bij Bol.com. Bol.com heeft een beperkte voorraad in het magazijn en bestelt direct bij distributeurs. Ik heb enkele malen gezien dat films van enkele jaren oud zelfs niet langer leverbaar zijn door Bol.com. Dat kan betekenen dat de films populairder waren dan ik verwachtte, maar zou er ook kunnen wijzen dat het aantal geperste exemplaren inmiddels sterk gereduceerd is. Een merk als ‘Quality Film Collection’ dat de betere Europese en Aziatische films op een voordelige wijze poogde aan te bieden, is inmiddels gestopt met het uitbrengen van nieuwe films en is overgestapt op Video on Demand via iTunes en andere aanbieders zoals Ximon en Pathé thuis. Video on Demand zou ook voor andere aanbieders een kosteneffectieve wijze zijn om deze films toch aan te kunnen bieden. Daarvoor is echter wel medewerking nodig van de rechthebbenden.

Het aanbod van televisieprogramma’s begint ook wat meer los te komen bij aanbieders zoals
Ziggo en UPC. Alleen is de beschikbaarheid ook hier beperkt tot bijvoorbeeld het eerste seizoen van een serie. Verder zijn de series ook hier in veel gevallen slechts voor een beperkte periode beschikbaar. Apple heeft deze TV-oplossing al een aantal jaren in de VS. Je kunt aan het begin van een seizoen aangegeven dat je geïnteresseerd bent in een serie de afleveringen kun je bekijken zodra ze beschikbaar zijn. Deze oplossing is ook beschikbaar in de UK, Duitsland en Engeland. In Frankrijk en Duitsland kun je zelfs kiezen voor de oorspronkelijke taal met ondertiteling of een nasynchroniseerde versie. Het is onduidelijk wat precies de reden is dat deze oplossing niet naar Nederland komt. Het kan zijn dat het te maken heeft met de kosten van de ondertiteling of dat er andere belangen spelen, maar echt goede oplossing bestaat er nog niet.

In 2012 zagen we wel de opmars van de Smart TVs. Er werd veel verwacht van de GoogleTV, maar uiteindelijk lijkt het er op dat leveranciers zoals Philips/TP Vision en LG eerder voor een eigen standaard willen gaan. Ik moet zeggen dat ik de Apps op mijn Philips BluRay speler en Philips SmartTV niet gebruik. De bediening van de applicaties is erg omslachtig, de applicaties is traag en de stabiliteit is erg bedenkelijk. Als ik een televisieprogramma gemist heb, dan kan ik dat bekijken via de programma gemist oplossing op mijn UPC digitale decoder, de App op mijn SmartTV of BluRay speler en via een iPhone/iPad en de AppleTV. Deze laatste oplossing is wel gebruiksvriendelijk omdat ik kan navigeren via de iPad of iPhone en de video daar ook kan pauzeren. De grootste concurrent van de SmartTVs zouden toch wel eens de AppleTV en GoogleTV apparaten in combinaties met smartphones en tablets kunnen worden.

On Demand heeft afgelopen jaar wel op andere vlakken een sprong gemaakt. PodCasts bestaan inmiddels al sinds begin van deze eeuw. In iTunes 4.9 die in de zomer van 2005 uitkwam heeft Apple PodCast ondersteuning opgenomen. Waar PodCasts in eerste instantie voornamelijk door amateurs gebruikt werden, zie je de afgelopen jaren een opmars van bedrijven die zich richten op het maken van professionele PodCasts. Een goed voorbeeld hiervan is het
5by5.tv netwerk waar ik al vaker naar verwezen heb. De drempel om zo’n radiostation te starten wordt steeds lager. De apparatuur wordt steeds goedkoper en dankzij Internet en iTunes is het eenvoudiger om je doelgroep te bereiken. Het gevolg is dat er PodCasts zijn over onderwerpen die alleen voor bepaalde beperkte groepen gebruikers interessant zijn. Een wekelijks radioprogramma over het ontwikkelen van iOS applicaties is immers niet interessant genoeg voor de publieke omroep om uit te zenden. Je kunt dus een PodCast maken voor een groep niche gebruikers. Door de lagere drempel is het ook eenvoudiger voor gebruikers zonder een journalistieke achtergrond om PodCasts te maken. Experts op hun vakgebied kunnen dus een PodCast maken over het onderwerp waar zij verstand van hebben. Het is dus mogelijk om een PodCast te maken over de laatste ontwikkelingen op het gebied van bijvoorbeeld cardiologie, maar ook over paarden of linedancing. Het voordeel van een PodCast is daarnaast dat je niet perse Live hoeft te luisteren. Het is mogelijk om een PodCast te beluisteren op het moment dat jij dat wilt. Bijvoorbeeld onder het hardlopen, tijdens het strijken van de was of in de auto op weg naar of van je werk. Hoewel de PodCast App voor iOS niet kan tippen aan de kwaliteit van de andere Apps die Apple voor dit platform aanbiedt, geeft dit wel aan dat Apple het nut van PodCasts inziet. Ik kan naar een PodCast luisteren op het moment dat ik dat wil. Een goed voorbeeld van On Demand.

Stel nu dat de revolutie die Apple voor de televisie wil ontketenen deels gebaseerd is op hetzelfde principe als PodCasts. Ik kan in dat geval naar programma’s kijken op het moment dat ik dat wil en ben niet beperkt tot het aanbod van de huidige televisiezenders. Ik denk dat veel actieve televisiekijkers een min of meer vast kijkpatroon hebben. Ze kijken bijvoorbeeld dagelijks naar het regionaal nieuws, Man bijt hond en detective series. Andere gebruikers die incidenteel kijken, zitten te wachten op programma’s die meer op hun interesses zijn toegespeeld, maar die gezien de beperkte omvang van de doelgroep niet gemaakt worden. Afgelopen week werd bekend dat in 2012
Uitzending Gemist populairder is geworden. Mensen kijken dus op andere tijden naar programma’s dan waneer ze oorspronkelijk werden uitgezonden. Het kan zijn dat mensen al bewust waren dat ze dit programma wilden zien en bewust op een ander tijdstip kijken. Het is echter ook mogelijk dat ze door familie, vrienden, kennissen, klasgenoten, docenten of collega’s gewezen worden op een programma waar ze anders niet naar gekeken zouden hebben. Stel je nu voor dat je een oplossing hebt waarbij de televisie weet wat je graag kijkt en dit bij het aanzetten als een soort afspeellijst aanbiedt. En stel voor dat je suggesties van mensen uit je omgeving eenvoudig zou kunnen toevoegen aan deze afspeellijst. Op dat moment heb je een oplossing waarbij alle programma’s die je wilt zien, beschikbaar zijn op het moment dat jij ze wilt bekijken. En deze lijst kun je vervolgens aan laten vullen met video PodCasts (VodCasts) van onderwerpen waarin je geïnteresseerd bent. Op dat moment verhoog je de efficiëntie van het kijken naar televisieprogramma’s en maak je het medium televisie interessanter voor de doelgroep die nu niet zo vaak naar televisie kijkt. Een andere trend die we hebben gezien de afgelopen jaren is de mogelijkheid om een programma te pauzeren en vervolgens daarna verder te kijken. Dit wordt nu nog gerealiseerd door het programma lokaal op je settop box op te nemen en daarna af te spelen terwijl ondertussen de rest wordt opgenomen. Zou het niet mooi zijn als je bijvoorbeeld om 20.10 thuis komt en dat vervolgens het journaal van 20.00 vanaf de start kunt kijken zonder dat je hoeft te wachten tot het moment dat het via Uitzending Gemist aangeboden wordt?

Het is wel van belang in 2013 dat alle programma’s ook in High Definition worden aangeboden. Kabelaanbieders zoals UPC en Ziggo laten je hier echter nog steeds extra voor betalen. Een van de weinige kwaliteitsverbeteringen die we de afgelopen decennia hebben gezien die niet zonder extra kosten wordt aangeboden. Daarnaast moet je er rekening mee houden dat echte ondersteuning van HD toch moeilijker lijkt dan het zou moeten zijn. De
Philips 32PFL8605H/12 is een midrange televisie die op dit moment slechts 2,5 jaar oud is, maar deze wordt bijvoorbeeld niet door de Horizon TV oplossing van UPC ondersteund. Je krijgt in dat geval gewoon de lage standaard definitie versie van het programma omdat UPC adviseert de settop box via SCART te verbinden. Ook Pathé Thuis wordt op het bovenstaande model niet ondersteund. Als Apple dus een oplossing biedt die altijd een HD beeld geeft, dan is dat al een belangrijke vooruitgang. Het is uiteraard ook mogelijk dat Apple het apparaat zelf gaat voorzien van andere functies. Zoals hierboven aangegeven is de AppleTV in combinatie met een iPad of iPhone dankzij AirPlay al erg interessant. Misschien dat Apple Apps gaat uitbrengen voor de nieuwe televisie die vanaf een andere App op de iPhone bestuurd kunnen worden. Raadpleeg bijvoorbeeld een televisiegids op de iPad met een voorvertoning waarna je de televisie afstemt op het programma. Misschien dat de televisie voorzien wordt van een of meer Facetime camera’s waardoor je kunt videobellen. Op het moment dat je deze camera’s handig plaatst, kun je zelfs een driedimensionale versie van Facetime aanbieden. En de game Apps die Apple voor de iPad aanbiedt, zullen ook niet misstaan als ze aangeboden worden op een televisie met een hoge resolutie.

Wat 2013 ons gaat brengen kunnen we pas aan het eind van het jaar zien. Duidelijk is wel dat ontwikkelingen in de traditionele kanalen waarin films worden aangeboden, maken dat Video on Demand misschien zelfs wel noodzakelijk wordt. Als het aanbod in de winkels afneemt, zal er een nieuw kanaal gevonden moeten worden. En als dat gaat betekenen dat we ook televisieprogramma’s op een andere wijze kunnen bekijken, dan is dat mooi meegenomen. En wat de rol van Apple hier gaat zijn, zullen we later dit jaar (of misschien zelfs pas volgend jaar) zien.